Mieszkańcy

Bitwa o lotnisko bielańskie, cz. I

Mija kolejna rocznica Powstania Warszawskiego. Był w nim również pewien akcent łomiankowski. W bardzo ważnej ze strategicznego punktu widzenia bitwie o lotnisko na Bielanach brała udział tzw. Kompania Młodzieżowa z Łomianek. Oto opis tych wydarzeń napisany przez ich uczestnika Jerzego Regulskiego. (Red.) Pierwszego sierpnia, w czasie gdy porucznik „Janusz” wraz ze swym oddziałem pierwszy raz […]

więcej »

Bitwa o lotnisko bielańskie, Cz.II

(…) Krwawa bitwą trwała. Nasz dowódca–„Szymon” z roztrzaskaną odłamkiem nogą, przed ewakuacją na tyły, przekazał dowodzenie porucznikowi „Dolinie”. Biegnący do niego z rozkazem porucznik „Helski” zginął trafiony w głowę. Porucznik „Gniew”, ranny w głowę odłamkiem, z najwyższym trudem wycofał się z pola walki i ostatkiem sił dotarł do punktu opatrunkowego, który mieścił się w lasku […]

więcej »

Wspomnienia wojenne Michała Witwickiego

Urodzony 22.07.1921 r. we Lwowie. Matura w maju 1939 r. We wrześniu 1939 r. uczestnik obrony Lwowa w batalionie ochotniczym gen. Januszajtisa. Od 1942 r. w Warszawie. Żołnierz Armii Krajowej pseudonim „Ludwik” (na cześć starszego brata, poległego w wojnie polsko-bolszewickiej), uczestnik Powstania Warszawskiego w zgrupowaniu Chrobry II. Niewola niemiecka (Gross-Born II D), oswobodzony w Lubece, […]

więcej »

Ukower – przedwojenny handlarz z Łomianek

Pan Wojciech Makólski z Łukaszówka napisał w Naszych Łomiankach (nr 51 z września 2005 r.) ciepłe wspomnienie o żydowskim pośredniku z Łomianek zwanym „Helenką”. Pan Makólski wspomina, że Jego rodzice przed wojną mieszkali na ul. Marszałkowskiej w Warszawie i że w roku 1934 zakupili „Łukaszówek” za pośrednictwem „Helenki”. Rodzice moi Janina i Henryk Jezierscy mieszkali […]

więcej »

Szlachetne zdrowie…

Dzisiaj mieszkańcy Łomianek w razie choroby mogą zwrócić się o pomoc do dwóch przychodni zdrowia i licznych prywatnych gabinetów lekarskich. Mieszka tu też kilkudziesięciu zapewne lekarzy. Jakże inaczej byto przed wojną. Ludność miejscowa na terenach od Młocin po Kiełpin była pod opieką jedynego, mającego tu praktykę, lekarza. Była nim, mieszkająca w Dąbrowie Leśnej, dr Zenobia […]

więcej »

Prof. Józef Przyłuski – dobrodziej Burakowa

Niemalże dwudziestoletni pobyt Józefa Przyłuskiego i jego rodziny we Wrzosowie zapisał się piękną kartą w dziejach Burakowa. Profesor z żoną Stanisławą, córkami: Marią i Hanną oraz synem Włodzimierzem w latach dwudziestych przeniósł się z Lublina w nasze strony. Teren graniczący z parkiem miejskim w Młocinach, malowniczo położony na wzniesieniach porośniętych zagajnikiem, sąsiadujący z Wisłą i […]

więcej »

Panie nauczycielki

Zbliżający się Dzień Nauczyciela i Święto Zmarłych przywodzą wspomnienia moich nauczycielek, których sylwetki i historię tragicznej śmierci chciałabym przybliżyć obecnym mieszkańcom Łomianek, a przypomnieć moim szkolnym koleżankom i kolegom -uczniom roczników międzywojennych. Pani Janina była szczupła i wysoka. Ciemne włosy zaczesane gładko z przedziałkiem splecione w warkocz tworzyły „koszyczek” z tyłu głowy. Przeważnie ubierała się […]

więcej »

Stefan Szymański – ostatni kowal z Łomianek

Udokumentowane tradycje pozyskiwania i obróbki żelaza na naszym terenie, można za sprawą odkrytych przez archeologów w 2010 r. w rejonie Jeziora Fabrycznego prymitywnych pieców hutniczych tzw. „dymarek”, cofnąć w czasie aż do początków naszej ery. Uzyskana z wytopu żeliwno – żużlowa „łupa” nie nadawała się do bezpośredniego przerobu, dopiero jej wielokrotne grzanie i kucie pozbawiało […]

więcej »

Bohaterskie zakonnice

Od lat w sierpniu i wrześniu w naszych lokalnych gazetach wspominamy tragiczne wydarzenia związane z bohaterskimi walkami w obronie stolicy rozgrywane na naszych terenach w 1939 r. oraz akcje i ludzi walczących w szeregach AK w zgrupowaniu Kampinos. W cieniu zapomnienia pozostała rola, jaką podczas wojny i okupacji odgrywał dom zakonny ss. niepokalanek sprowadzonych do […]

więcej »

Bohaterski olimpijczyk

Przeglądając stare notatki, nieco przypadkowo natrafiłem na zdjęcie drużyny szablistów – zdobywców brązowego medalu na Olimpiadzie w Los Angeles w 1932 r. Tak się szczęśliwie złożyło, że trzech z nich miałem honor i wielką przyjemność znać osobiście, z szermierką bowiem związany jestem od wczesnych lat sześćdziesiątych. Major Władysław Dobrowolski (ojciec znanego satyryka Jerzego Dobrowolskiego) był […]

więcej »

Przedwojenny bal w Łomiankach

W dzisiejszych Łomiankach podczas nocy sylwestrowej odbywa się kilkanaście bali i zabaw organizowanych w tutejszych restauracjach i klubach. Przed wojną, w latach 30. XX w., też urządzano zabawy karnawałowe i bale sylwestrowe, ale najważniejszy, taki który skupiał miejscową społeczność, był bal parafialny. Celem tego balu, oprócz wspólnej zabawy, była zbiórka pieniędzy na potrzeby nowego kościoła. […]

więcej »

Babcia -wspomnienia Poli Urbaniak

Jedyne zdjęcie mojej ukochanej Babci – Józefy Karczmarczyk, jakie zachowało się w moim domu, to fotografia do Kenkarty z 1940 r. Babcia była piękną kobietą o ciemnych włosach i piwnych oczach, głębokim spojrzeniu i ciepłym uśmiechu. To Ona – moja najlepsza Babcia Józia uczyła mnie modlitwy, miłości do rodziców i starszych. Prowadziła do kościoła, przekazywała […]

więcej »

Inż. Zdzisław Szczęsny – Celarski architekt przedwojennej Dąbrowy

Opowieść o inżynierze architekcie Zdzisławie Celarskim, projektancie pierwszych domów w Dąbrowie Leśnej Architekci i budowniczowie, od zarania dziejów byli grupą zawodową trwale odciskającą piętno swojego talentu na otaczającej nas przestrzeni publicznej. Do dziś podziwiamy ich dzieła, oceniając je nie tylko od strony rozwiązań inżynierskich ale także funkcjonalnych i estetycznych. Po za swą podstawową rolą jaką […]

więcej »

Wojenne wspomnienia Jerzego Regulskiego ps. „Grzmot”

Narodziny konspiracji Inicjatywa i pierwsze przejawy walki z okupantem pojawiły się wśród ludności zaraz po zakończeniu działań obronnych, już w listopadzie 1939 r. W grudniu 1939 r., mimo okupacji nie padliśmy na kolana przed hitlerowcami. Sprawa działania w konspiracji i podjęcia walki w podziemiu przeciwko wrogowi była przesądzona i dla nas oczywista. Społeczeństwo polskie szykował […]

więcej »

Trudne początki powojennej odbudowy Łomianek

1. Start Nocą 16-go stycznia 1945 r. oddziały 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego pod dowództwem płk. Jana Rotkiewicza, będące częścią 1 Armii WP działającej w ramach 1 Frontu Białoruskiego, pokonując niemiecką obronę na Kępie Kiełpińskiej, przekroczyły Wisłę w trzech miejscach – w Pieńkowie, Kiełpinie, w Młocinach. Nacierający zastali tu puste bunkry i opuszczone okopy, […]

więcej »

Historia komunikacji miejskiej w Łomiankach

Udokumentowana historia autobusowej komunikacji pomiędzy Warszawą a Łomiankami sięga połowy lat 30-tych ubiegłego wieku. Jej powstanie związane było z dwoma technicznymi wydarzeniami t.j. uruchomieniem w Polsce w 1935 r. montowni samochodów marki FIAT, oraz pokryciem w latach 1935-37, istniejącego od 1819 r. bitego traktu Warszawa – Kazuń solidną, betonową nawierzchnią. W tych to latach, bogaty […]

więcej »

Łączniczki VIII Rejonu AK

Na terenie naszej gminy mieszka, coraz bardziej nieliczna, gromadka osób, których niezwykłe dzieje warte są opisania. Jedną z nich jest pani Apolonia Serżysko z domu Tuszyńska. Urodziła się w 1918 r. jako czwarta córka Pawła Tuszyńskiego i jego pierwszej żony Józefy – gospodarzy z Burakowa. Rodzina utrzymywała się z pracy w7 hektarowym gospodarstwie. Po przedwczesnej […]

więcej »

Saper

Warto tu przypomnieć sylwetki dwóch nieżyjących już mieszkańców Burakowa, którym miejscowa ludność, jak też mieszkańcy Łomianek, Dąbrowy i Młocin zawdzięczają swe zdrowie i życie. Wspominając wydarzenia II wojny światowej opisujemy bohaterstwo żołnierzy i cywilnej ludności w walce z wrogiem ojczyzny. Zapominamy o bohaterach pierwszych dni odzyskanej wolności – o saperach. Dla nich pierwsze miesiące wiosny […]

więcej »

Świadkowie zbrodni w Palmirach

W przeddzień święta Wszystkich Świętych organizowane są już od czterech lat marsze młodzieży do Palmir, których celem jest zapalenie świeczek na mogiłach ofiar wojny. Bardzo to mądra inicjatywa. Młodym należy przypominać tamte straszne czasy, aby się nigdy więcej Dla mnie, osoby pamiętającej czas wojny i okupacji nazwa Palmiry przywołuje wspomnienia grozy, związane z wyprawami do […]

więcej »

Szmuglerki z czasów okupacji

Szmugiel, czyli przemyt żywności ze wsi do miasta na tzw. czarny rynek, pozwalał na uzupełnienie głodowych racji żywnościowych mieszkańców miast. Szmuglem zajmowali się ludzie bardzo często nie dla zysków, a z życiowej konieczności. Był to jedyny sposób na zarobek i zaopatrzenie rodziny. Warszawa, a szczególnie getto, były to chłonne rynki zbytu wszelkiej żywności. Dzielnice położone […]

więcej »

Sklep Lewandowskich w Burakowie

Listopad jest miesiącem, w którym wspominamy zmarłych. Sięgając pamięcią lat dzieciństwa przypominam wyjątkowe znaczenie jakie dla społeczności Burakowian mieli państwo Lewandowscy. Małżonkowie Marianna i Tomasz Lewandowscy przybyli do Burakowa z niedalekich Powązek jeszcze przed I wojną światową. Do początku lat 30. XX w. prowadzili jedyny i pierwszy w Burakowie sklep, który mieścił się przy głównej […]

więcej »

Uratowany radziecki pilot

Od połowy września 1944 r. miejscowości położone nad Wisłą znalazły się na linii frontu. Mieszkańcy Burakowa i Łomianek, którym zniszczone zostały domostwa decydowali się na opuszczenie swoich gospodarstw. Wśród uciekinierów była też Józefa Siwińska, wdowa, która wraz z czterema synami i dwiema córkami, postanowiła opuścić swój rozbity dom na rogu Wiślanej i Rolniczej. Zabrali ciepłe […]

więcej »

Przedwojenna harcówka

Ulica Parkowa oddziela tereny parku młocińskiego od zabudowań Burakowa. Warto przypomnieć, że park młociński założony został po 1907 r. kiedy to magistrat Warszawy kupił tereny między Wisłą a szosą do Zakroczymia od rodziny Pothsów. Ten park miejski o charakterystycznym układzie alejek zaprojektował naczelny ogrodnik Warszawy S. Rutkowski. Trochę zastanawia, że po stronie parkowej znajdują się […]

więcej »

Bohaterskie zakonnice z Burakowa

W lipcu 1940 r. Józef i Maria Przyłuscy wyprowadzając się z Burakowa podarowali swą willę o nazwie „Jutrzenka” zgromadzeniu ss. niepokalanek, których dom macierzysty znajdował się w Szymanowie. Zakon ten utworzony przez bł. Marcelinę Darowską zajmował się głównie prowadzeniem szkół dla dziewcząt. Nauka odbywała się również podczas okupacji. W szkole na Kazimierzowskiej 59 w Warszawie, […]

więcej »

Strzały nad Wisłą- Wspomnienia Anieli Dąbrowskiej z d. Miecznikowskiej

Wspominając tragiczne losy wielu ludzi z czasów wojny, pragnę i ja przypomnieć mojego brata Czesława. Czesław Miecznikowski urodził się we wsi Buraków w chłopskiej rodzinie jako jedno z sześciorga dzieci Piotra i Antoniny Miecznikowskich. Już od dziecka razem z rodzeństwem Jak większość jego rówieśników pracował w gospodarstwie rodziców. W 1914 r. rozpoczął naukę w szkole […]

więcej »

Pozostał w pamięci – Stanisław Baran „Wacław”

Niema w kalendarzu miesiąca, w którym nie działyby się jakieś istotne dla naszej historii wydarzenia. Z upływem lat daty te jednak bledną zdominowane przez sprawy bieżące, a przeszłość jedynie przez historyków kwitowana zostaje kolejną książką, czasami znaczona pomnikiem lub zbiorem pamiątek gromadzonych w muzeach. Najłatwiej pamiętamy, o tym co niezbyt odległe ale bywają zdarzenia i […]

więcej »

Konspiracja w Dziekanowie – Wspomnienia Stanisława Niegodzisza

Gdy po latach wracam wspomnieniami do mego zaangażowania w konspirację lat okupacji, zawsze staję przed pytaniami: czy było warto, czy można było inaczej, czy można było lepiej, dlaczego wyszedłem z tego cało? Niezależnie od odpowiedzi na każde z pytań, jedno jest pewne,że tak moje jak i innych działania wynikały z głębokiego nakazu wewnętrznego, z chęci […]

więcej »

W pogoni za Ministerstwem Rolnictwa – wspomnienia wojenne Wojciecha Makólskiego

„Nadszedł 1 września 1939 r. Szykowaliśmy się do szkoły, gdy nagle usłyszeliśmy warkot samolotów a w Warszawie i okolicy zaczęły wyć syreny ogłaszające alarm lotniczy. Wyskoczyliśmy z Jędrkiem z domu. Po niebie sunęły samoloty, miedzy którymi wybuchały obłoczki pocisków z zenitówek. Ogarnęło nas wielkie podniecenie, wojna! A więc za kilka dni na pewno będziemy w […]

więcej »

Miałem wtedy 8 lat – wspomnienia Kazimierza Medyńskiego

W Łomiankach, a ściślej w Dąbrowie Leśnej, zamieszkałem wraz z rodzicami w kwietniu 1944 r. mając zaledwie 8 lat. Opuszczając warszawskie mieszkanie nikt z nas nie przypuszczał, że nigdy do niego już nie wrócimy. Wówczas dorastało się znacznie szybciej, zwłaszcza gdy połowa młodego życia wypełniona była wyłącznie wojną, obrazami śmierci i zniszczeń, ciągłą obawą przed […]

więcej »

Łącznik AK – Leszek Miączyński ps. „Mały”

Pisząc o łomiankowskich uczestnikach walki z niemieckim okupantem podczas II-ej wojny światowej, pragniemy przybliżyć sylwetkę jednego z niewielu żyjących jeszcze żołnierzy VIII Rejonu AK, uczestnika Powstania Warszawskiego w ramach działań bojowych Grupy Kampinos, kpt. Leszka Miączyńskiego. Urodził się 15.08.1928 r. w Strzegowie powiat Mława, z ojca Ignacego i matki Heleny z domu Tyszko. Jakiś czas […]

więcej »

Feliks Bentyn pseudonim „Oset”

Wśród wielu godnych mieszkańców Łomianek trudno nie wymienić wielce popularnego ongiś, znanego z sumiastych wąsów, dobrego humoru i życzliwości względem ludzi, społecznika i działacza, Feliksa Bentyna. Postać to nietuzinkowa, i choć brak wielu szczegółów jego życiorysu, to te które znamy świadczą o jego niepokornym charakterze wiecznego wojownika przedkładającego dobro Ojczyzny nad swoje własne. Urodzony 12-go […]

więcej »

Doktor Zenobia Korwin- Sakowicz

  Gdy wśród starszych mieszkańców Łomianek, podczas rozmowy padnie nazwisko Sakowicz, wszyscy zgodnie potwierdzą – „tak, znamy, to była dobra lekarka”. Miła ocena pracy zawodowej, ale naprawdę niewiele o niej wiedziano. Warto więc poznać ją lepiej, choćby dla tego, że nazwisko pani Zenobii znów pojawiło się publicznie w 2011 r., kiedy to Rada Miejska Łomianek, na […]

więcej »

Wojenne wspomnienia Leona Zawitaja

Zimowe miesiące, a zwłaszcza styczeń i luty, to dla mnie zawsze okres powracających wspomnień z lat okupacji. Choć w moim życiu wydarzyło się dotąd tyle innych, ważnych spraw, tamte obrazy, wracają nieproszone z natężeniem proporcjonalnym do wagi publikacji jakie na temat niedawnej historii zamieszcza nasza lokalna prasa. Mój sentyment do wojennej historii wynika z faktu, […]

więcej »

Wspomnienia żołnierza Kompanii Młodzieżowej Zygmunta Boguckiego „Lisa”.

Niemal wszystkie narody świata w minionej wojnie walczyły z potęgą niemiecką. Walkę z okrutnym wrogiem i jego sprzymierzeńcami od początku wojny prowadzili też ludzie naszego terenu. Okresy przygotowań do walki zbrojnej poszczególnych ochotników, z których składała się Armia Krajowa były różne. Po walkach Armii Poznań – Pomorze pod Dąbrową Zachodnią koło Łomianek nocą z 16 […]

więcej »

Z Łomianek do Dachau

Zachodzące słońce sierpniowego wieczoru kładło na ganku coraz dłuższe cienie. Wreszcie, po kolejnej rocznicowej uroczystości można spokojnie usiąść w fotelu, wyprostować bolące nogi, łyknąć zimnego kompotu, i w ciszy wrócić wspomnieniami do minionych wydarzeń. Znów nas ubyło! Wyliczam w myślach nazwiska niedawno zmarłych, usiłuję przypomnieć sobie tych co odeszli wcześniej, rozważam kogo trzeba odwiedzić w […]

więcej »

Łomiankowska Samopomoc Chłopska czyli historia GS-u

Przyglądając się nowej historii Łomianek nie sposób pominąć milczeniem rolę, jaką w powojennych latach odegrała dla gospodarki naszego terenu Gminna Spółdzielnia Zaopatrzenia i Zbytu „Samopomoc Chłopska”. Kto przeżył swój czas pełnej świadomości społecznej i aktywności życiowej w warunkach jakie wynikały z faktu bycia obywatelem PRL-u ten doskonale pamięta, że ustrój ustrojem, zniewolenie zniewoleniem, zależność zależnością […]

więcej »

Rodzina Przyłuskich

Piękną kartę w dziejach Burakowa zapisała mieszkająca tu dwadzieścia sześć lat rodzina Przyłuskich.     Jeszcze przed 1 wojną Józef Przyłuski wykupił od burakowskich gospodarzy obszar kilku hektarów zwany Górami Burakowskimi. Po wojnie znaczną część terenu zwaną Wrzosowem przeznaczył pod parcelację. W malowniczo położonym miejscu, wśród zagajników wzniósł dom w stylu dworkowym, który nazwał „Kaczką”. Właśnie […]

więcej »

Jak Łomianki zostały miastem

  Druga połowa XX wieku zapisała się trwale w naszej historii, gdyż z podwarszawskiej wioski awansowaliśmy do miana miasta i to miasta względem którego niedługo zaczęto żartobliwie lokować Stolicę mówiąc- „Warszawa koło Łomianek”. Na przestrzeni lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku Łomianki dokonały ogromnego skoku we wszystkich wskaźnikach jakimi określano wówczas rozwój miejscowości a zwłaszcza […]

więcej »

Klan Grześkiewiczów

Rodzina Grześkiewiczów, artystów ceramików, od lat  mieszka w Dąbrowie przy ul. Zachodniej 13. Stoi tu obszerna willa z charakterystycznymi zdobieniami wykonanymi techniką sgraffito i ceramicznymi ornamentami. Dom mieści pracownię ceramiczną, która służyła artystom Helenie i Lechowi Grześkiewiczom oraz ich synowi Piotrowi. Obecnie przejęły ją wnuczki Dorota i Malwina, które kontynuują tradycje artystyczną dziadków w „Grześkiewicz […]

więcej »

Rodzina Egierszdorffów

Przed II wojną mieszkańcami Łomianek zostali Maria i Marian Egierszdorffowie. Należeli do elity przedwojennych Łomianek. Byli to ludzie niezwykle skromni, gościnni i pełni poświęcenia dla dobra rodziny i ojczyzny.        Marian Egierszdorff (1884–1966) był farmaceutą, pracował w zakładach farmaceutycznych Mgr Klawe na Karolkowej w Warszawie, a podczas okupacji działał w konspiracji na terenie zgromadzenia […]

więcej »

Stanisław Brzósko

O Profesorze Stanisławie Brzósko, jednym z najbardziej wyróżniających się mieszkańców Łomianek wspomina jego wnuk – także Stanisław Brzósko:     Stanisław Brzósko urodził się 10 czerwca 1874 r w Zamołodyczach w powiecie Włodawa w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych, w której zawsze żywa była pamięć o Jego stryju – księdzu generale Stanisławie Brzósce, dowódcy ostatniego […]

więcej »

Mleczarki

Apolonia Urbaniak wspomina Mamę: Dawniej kobiety związane z gospodarstwem wiejskim, poza ciężką pracą w obejściu, zarabiały jako mleczarki. Rzadko która osoba powojennego pokolenia pamięta, że zanim zaczęliśmy kupować mleko w kartonach, a przedtem znajdować pod drzwiami w wystawianych poprzedniego wieczoru butelkach, mleko, takie prosto od krowy, dostarczały mleczarki. Były to wiejskie kobiety z podwarszawskich wsi, […]

więcej »

Ostatni wójt Łomianek

Gmina Łomianki jako samodzielna jednostka administracji terytorialnej powstała w wyniku reformy administracyjnej dopiero w 1955r. Poprzednio jako wieś wraz z sąsiednimi wsiami wchodziła w skład gminy Młociny, której władze zajmowały nieistniejący już budynek przy obecnej ul. Muzealnej, a po wojnie w pobliżu dzisiejszej ul. Dzierżoniowskiej. Ostatnim przedwojennym wójtem gminy Młociny był pochodzący z Łomianek Antoni […]

więcej »